Các Lễ Hội Ở Quảng Ngãi "Các Lễ Hội Của Người Dân Miền Biển"

Chào mừng đến với 3 Miền Việt Nam

8h -> 22h - Từ thứ 2 đến thứ 7

Điện thoại: 0898.652.014 - Hotline: 0626.510.039

Email: 3mienvietnam@gmail.com
khuyenmaixanh@gmail.com

Các Lễ Hội Ở Quảng Ngãi “Các Lễ Hội Của Người Dân Miền Biển”

Đăng Ngày: 12-12-2016 | Bởi: Admin

Tỉnh Quảng Ngãi nằm giữa dải đất miền Trung, nhiều vùng bám sát bờ biển, vì thế đã hình thành nên một bộ phận cư dân miền biển. Trải qua hàng trăm năm, cuộc sống của bộ phận cư dân này gắn liền với các lễ hội đặc sắc như một phần không thể tách rời lịch sử làng quê, thôn xóm…Hiện nay tại các làng quê ven biển Quảng Ngãi còn giữ nhiều loại hình lễ hội cổ truyền, tiêu biểu như lễ hội thờ cúng Cá Ông, lễ hội cầu ngư, đua thuyền… Các lễ hội này mang yếu tố tín ngưỡng, tâm linh được tổ chức đều đặn hằng năm để cầu mong mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an; ngợi ca các bậc tiền nhân, hướng về cội nguồn dân tộc và thể hiện vươn tới khát vọng chân–thiện– mỹ của con người…

I. Các Lễ Hội Truyền Thống Ở Quảng Ngãi

1. Lễ Hội Chùa Ông – Thù Xà

Lễ hội chùa Ông – Thù Xà được tổ chức từ ngày 14 đến 15 tháng 7 âm lịch, hàng vạn khách thập phương đổ về chùa Ông, xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa ( Quảng Ngãi ) dự lễ hội chùa Ông. Việc phục dựng lễ hội chùa Ông không chỉ để góp phần bảo tồn một di tích lịch sử quốc gia mà còn góp phần sống lại một thời phồn hoa nơi cảng biển xưa.
Chùa Ông được người Hoa sinh sống tại Quảng Ngãi đứng ra xây dựng năm 1821 (năm Minh Mạng thứ 2), do tứ bang Minh Hương: Phúc Kiến, Triều Châu, Hải Nam, Quảng Đông cùng nhau tạo lập. Trải qua 4 lần trùng tu vào các năm 1881, 1894, 1920, 1991 với sự đóng góp tiền của quan lại triều nhà Nguyễn, thương gia và dân chúng ở Quảng Ngãi. Mặc dù nhiều lần trùng tu nhưng kiến trúc chùa vẫn giữ được nguyên vẹn. Chùa thờ Quan Công ở gian chính diện, Phật Quan Âm Nam Hải ở gian hậu cung theo kiểu “Tiền thánh hậu Phật”. Ngoài ra ở hậu cung còn có cụm tượng Thiên Hậu với Thiên Lý Nhãn, Thiên Lý Nhĩ, Cửu Thiên Huyền Nữ và cụm tượng Kim Đẩu với 12 bà mụ.
Chùa có bố cục chặt chẽ gồm: Cổng tam quan, Bình phong, Lầu chuông lầu trống. Trong nhà tiền đường có 18 cột chia làm ba gian hai chái. Kiến trúc theo kiểu chữ tam gồm ba nhà liên kết nhau: tiền đường, chính diện và hậu cung. Đỉnh bờ mái trước mặt chùa có ghi ba chữ: “Quan Thánh tự”. Vào lần trùng tu thời Khải Định năm 1920 kiến trúc chùa đã có sự thay đổi. Chùa có 6 văn bia chữ Nho chia làm 2 loại: loại có niên hiệu Thành Thái thứ 7 (năm 1895) và văn bia niên hiệu Khải Định Canh Thân (năm 1920) là các năm trùng tu chùa.

2. Hội Dồi Bòng – Làng An Hải

 Hội dồi bòng được tổ chức vào ngày 7 tháng Giêng hàng năm, tại xã An Hải, huyện Lý Sơn. Đây là một trò diễn dân gian tiêu biểu trong Lễ hội đình làng An Hải.Trong tâm thức người làng An Hải, vẫn luôn nhớ về ngày hội qua câu ca “Mùng bốn có hội đua ghe / Cho đến mùng bảy bắt phe dồi bòng”, thể hiện một nhu cầu sinh hoạt văn hoá tâm linh không thể thiếu được trong những ngày tết đầu năm.

Hội dồi bòng của người dân làng An Hải có từ xa xưa, thông qua hình thức sinh hoạt lễ hội có thể thấy đây là một trong những loại hình sinh hoạt văn hoá của cư dân nông nghiệp ở đồng bằng Bắc bộ, đã theo chân người Việt trong quá trình di cư vào Quảng Ngãi, ra đảo Lý Sơn (đầu thế kỷ XVII) và được nhân dân làng An Hải tổ chức vào ngày mùng 7 tháng Giêng hằng năm sau khi kết thúc hội đua thuyền truyền thống đầu năm của làng. Hội dồi bòng kết thúc cũng đồng nghĩa với kết thúc những lễ hội mùa xuân được tổ chức tại đình để nhân dân bắt tay vào một năm mới với những niềm tin và hy vọng mới sau khi giành thắng lợi tại hội dồi bòng.

3. Các Lễ Hội Làng An Hải

Hằng năm Hội làng An Hải được tổ chức tại đình làng, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn từ ngày 1-7 tháng Giêng. Hội làng An Hải được chia làm 2 phần khá rõ rệt: từ ngày 1-3 tháng Giêng (âm lịch) diễn ra các tế lễ tại đình; từ ngày 4 – 7 tháng Giêng vừa diễn ra lễ và hội.Trong hội làng An Hải đầu xuân phần Lễ là nghi thức quan trọng gắn liền với các hoạt động diễn ra tại đình làng, bao gồm các lễ như: lễ tế thần, lễ động thổ, lễ tỉnh sinh, lễ ra trò, lễ khai hạ… với các nghi thức dâng lễ tế thần trong và ngoài sân đình hết sức trang trọng, thể hiện lòng tri ân của con người với thần thánh và phản ảnh tâm thức cầu mong các lực lượng siêu nhiên phù hộ độ trì cho họ một năm mới no đủ và bình an.
Nghi thức tế thần được tổ chức từ ngày 1 đến ngày 7 tháng Giêng trong đình, với sự tham gia của các chức sắc trong làng, các vị trưởng tộc của 7 tộc tiền hiền và các vị chủ lân của các xóm trong làng do ông Cả làng làm chủ tế.
Cùng với các lễ thức dân gian được tổ chức mang tính tín ngưỡng tâm linh là các trò diễn dân gian cũng hết sức phong phú và hấp dẫn tạo nên một Hội làng đầu năm tại đình làng An Hải mang đậm sắc thái văn hóa truyền thống của người Việt như hội đua thuyền tứ linh, các trò diễn dân gian như: Dồi bòng, đô vật, đu quay, trong đó tiêu biểu mang thu hút nhiều người dân trong xã đến tham dự và cổ vũ là Hội đua thuyền tứ linh. Hội đua thuyền tứ linh là lễ hội lớn nhất trong năm của nhân dân làng An Hải được tổ chức từ ngày mùng 4 đến ngày mùng 7 tháng Giêng.

4. Lễ Hội Đua Thuyền Truyền Thống Ở Đảo Lý Sơn

Lễ hội đua thuyền truyền thống ở đảo Lý Sơn có những nét tương đồng nhưng đồng thời cũng có những nét dị biệt so với lễ hội đua thuyền ở Tịnh Long. Lễ hội đua thuyền ở Lý Sơn có thể xuất hiện sau lễ hội người Tịnh Long, cũng không thể thu hút nhiều người ở vùng khác đến như Tịnh Long, vì Lý Sơn là một đảo nhỏ, cách đất liền 25 km, nhưng chắc chắn việc đua thuyền ở đây có quy mô và qui củ hơn nhiều. Lễ hội được tổ chức từ ngày mồng 4 đến ngày mồng 8 tháng giêng âm lịch hàng năm, ngoài ra vào rằm tháng Bảy, cúng tế các vị tiền hiền, người ta cũng tổ chức đua thuyền.Tuy không thu hút được dân nhiều địa phương khác đến, nhưng để đổi lại, những ngày đua thuyền thật sự là những ngày hội của người dân toàn đảo. Cùng với tiếng trống giục, cờ phất là tiếng reo hò vang dậy suốt dọc bờ biển trong những ngày đầu Xuân khiến không khí ắng lặng hàng ngày đã hoàn toàn được xua tan, thay vào đó là niềm vui tươi, phấn chấn. Người ta tin rằng những thuyền đua thắng cuộc thì việc làm ăn trong năm sẽ được khấm khá, phát đạt và gặp nhiều may mắn.
Lớp tín ngưỡng xa xưa của lễ hội đua thuyền có thể là tín ngưỡng thờ mặt trăng, nếu cần tìm ở một tầng sâu hơn sẽ là tín ngưỡng thờ thần biển, nhưng hiện tại, lớp tín ngưỡng ấy đã nhạt nhoà. Vì vậy, trên lát cắt đồng đại, lễ hội đua thuyền chỉ còn lắng đọng niềm tin tín ngưỡng của người dân.Lễ hội đua thuyền hàng năm ở Tịnh Long và Lý Sơn, ngoài những ý nghĩa như đã nói, còn là nơi tập luyện và thử thách sự dẻo dai, rèn luyện ý chí, kích thích con người phấn đấu vươn lên làm ăn, xây dựng quê hương giàu đẹp.

5. Lễ Hội Tế Cá Ông

Lễ hội tế Cá Ông ( cá Voi ) được ngư dân Quảng Ngãi tổ chức 2 lần vào mùa xuân và mùa thu hàng năm, gọi là “xuân thu nhị kỳ”. Kỳ xuân vào tháng Giêng hoặc tháng Hai, kỳ thu vào tháng Bảy hoặc tháng Tám âm lịch. Thông thường vào dịp tế thu, ngư dân làm lễ tế lớn hơn kỳ xuân, vì đây là dịp họ đền ơn Đức Ngư Ông đã phù hộ cho họ sau một mùa lênh đênh trên biển, có đông đảo các thành viên trong làng, vạn và các vạn chài lân cận cùng tham gia.

Trình thức một lễ hội cúng Cá Ông thông thường ở ven biển Quảng Ngãi ( được miêu tả chủ yếu qua lễ hội lăng vạn Đông Yên, lăng Cù Lao và lăng Thạch Bi ) bao gồm các nghi lễ: Lễ túc yết, lễ nghinh Ông, chánh lễ và các trò diễn. Sau 3 năm, kể từ lúc làm lễ tang Cá Ông, ngư dân làm lễ Thượng ngọc cốt. Lễ Thượng ngọc cốt là lễ rước cốt Ông đưa vào trong lăng thờ. Họ rửa sạch từng bộ phận của xương Cá Ông bằng nước, rượu, nước ngũ vị trước khi đưa vào trong điện thờ. Có những nơi có cả nghĩa địa cá voi như ở Thạch Bi, Lệ Thủy.Hiện nay, nhiều nơi trong tỉnh hàng năm còn tổ chức lễ hội cúng Cá Ông, nhưng tiêu biểu nhất là lễ hội cúng Cá Ông của các vạn chài: Cù Lao – Mỹ Tân, Đông Yên (Bình Sơn), Thạch Bi (Sa Huỳnh, Đức Phổ), lăng Chánh, lăng Thứ, lăng Tân… (Lý Sơn), lăng Cổ Luỹ Nam (Nghĩa Phú, Tư Nghĩa).

6. Lễ hội Cầu ngư

Lễ hội Cầu ngư là lễ hội dân gian truyền thống của ngư dân ( còn gọi là“Lễ ra quân đánh bắt thủy sản”, hoặc “Lễ ra quân nghề cá” ) được tổ chức vào dịp đầu năm mới với ý nghĩa cầu mong cho mùa màng bội thu, yên bình trong cả năm lênh đênh trên biển cả. Đây là lễ thức có khi chỉ riêng của cá nhân, gia đình, và có khi là của cả cộng đồng. Tiêu biểu cho lễ cầu ngư của cư dân ven biển Quảng Ngãi là lễ cầu ngư Sa Huỳnh được tổ chức vào gày mùng 3 Tết Nguyên đán hàng năm.

Lễ hội cầu ngư của cư dân các làng chài duyên hải miền Trung nói chung, cư dân Sa Huỳnh nói riêng, ngoài ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hoà, mùa biển bội thu, cá mực đầy khoang, đem lại cuộc sống ngày càng no đủ hơn, còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công đức của các vị tiền hiền, có công lập làng, dựng nghề.

II. Các Lễ Hội Truyền Thống Của Người Dân Tộc Vùng Cao Quảng Ngãi

1. Lễ Hội Điện Trường Bà

Lễ hội điện Trường Bà được tổ chức trong 3 ngày từ 15 đến 17/4 âm lịch. Đây là lễ hội dân gian mang tính đặc trưng độc đáo có sự tích hợp, giao thoa văn hóa của nhiều dân tộc khác nhau.Theo nhiều di tích và văn bản để lại, vào khoảng thế kỷ 14-15, người Chăm đã đến sinh sống tại thị trấn Trà Xuân, Trà Bồng và xây điện Trường Bà để thờ phụng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với thánh mẫu trong việc giúp dân tộc Chăm đi khai hoang, mở đất và sống no đủ.

Tuy nhiên, điều khác biệt của điện Trường Bà ở Trà Bồng so với những điện thờ Thánh Mẫu Thiên Yana trên địa bàn trong và ngoài tỉnh là, ngoài việc thờ phụng thiên thần Yana, người dân địa phương còn thờ phụng 2 vị nhân thần có thật khác trong lịch sử.

Lễ hội diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc thể hiện lòng thờ kính, biết ơn đối với Thánh mẫu Thiên Yana và các vị thần khác được nhân dân địa phương thờ phụng từ hàng trăm năm nay. Trong đó, các hoạt động chính của lễ hội điện Trường Bà được tổ chức vào ngày 06/5. Đây được gọi là Lễ Lệ xuân Trường Bà- Một trong hai lễ hội được tổ chức tại điện Trường Bà hằng năm.

2. Lễ Hội Nhà Mới Của Người Kor

Người Kor, huyện Trà Thủy tổ chức lễ lên nhà mới một lần duy nhất đối với ngôi nhà mới của mình. Bởi vậy, họ rất coi trọng và chuẩn bị khá kỹ lưỡng với nhiều lễ cúng để mong muốn tổ tiên và thần linh phù hộ cho gia đình, dòng tộc khỏe mạnh, mùa màng bội thu, anh em thuận hòa. Đầu tiên là lễ cúng sống, đồ lễ gồm một con heo, ba con gà sống, gạo, muối, trầu cau… để báo với thần linh (thần Cờy Vắt), ông bà biết nhà mình hôm nay chính thức lên nhà mới.Sau lễ cúng sống, các đồ lễ heo sống, gà sống được đem làm thịt và chế biến thành các món ăn của người Cor để tiến hành lễ cúng chín. Trong thời gian chuẩn bị cho lễ cúng chín, chủ nhà tiếp khách đến chơi, mừng nhà mới.
Việc chuẩn bị cho lễ cúng chín cũng khá cầu kỳ, lễ được chia làm 3 mâm: gồm các loại bánh: bánh lá đót, bánh lá tốp, bánh rồng (cơm lam), cá nướng, trầu cau, thịt lợn, gà đã luộc, gạo muối… Tất cả đã được bày sẵn để già làng chủ trì lễ cúng. Lễ cúng chín một lần nữa khẳng định và thông báo với ông bà, thần linh là gia đình người Kor đã chính thức lên nhà mới.
Trước lễ cúng chín, chân gà sẽ được làm “phép”, ngâm vào nước, nếu chân gà co đều có nghĩa thần linh phù hộ, ngược lại nếu chỉ có ngón chân giữa co có nghĩa thần linh không đồng ý. Tiếp đó, già làng và những người tham gia cùng nâng ly rượu phép trước khi cử hành lễ cúng chín.
Lễ cúng chính với tất cả các đồ chín đã được bày ra, các thành viên trong gia đình ngồi quanh mâm cúng vừa cầu nguyện những điều tốt đẹp vừa rắc muối gạo quanh mâm cúng. Hương trầm hòa quyện vào ánh lửa, tiếng cầu nguyện khiến không gian ngôi nhà thêm linh thiêng mà ấm cúng. Sau khoảng 20 phút lễ cúng kết thúc. Già làng và các thành viên của gia đình đem lửa, nước rắc lên nhà tum ( phòng ở của từng gia đình trong ngôi nhà lớn ). Kết thúc lễ cúng, người Kor đánh cồng chiêng rồi cùng múa Cà Đáu để cầu mong thần linh và tổ tiên phù hộ cho đại gia đình người Kor luôn mạnh khỏe, mùa mang tươi tốt.
Các Lễ Hội Ở Quảng Ngãi “Các Lễ Hội Của Người Dân Miền Biển”
5 (100%) 1 đánh giá.
Comments

comments



Địa điểm du lịch